Gezondheidsbeleidsplan

Het recht op gezondheid wordt gerealiseerd voor alle inwoners van Genk, met specifieke aandacht voor sociaal kwetsbaren, senioren, kinderen en jongeren, waarbij er aandacht gaat naar alle aspecten van de gezondheidszorg en in het bijzonder naar preventie en toegankelijkheid.

 

Het gezondheidsbeleidsplan bestaat uit vier luiken: gezondheidspreventie, communicatie en informatie, zorg-, dienst- en hulpverlening en overleg en samenwerking.

 

Gezondheidspreventie
Rond welbepaalde thema's en/of voor welbepaalde doelgroepen zullen preventieve acties opgezet worden of zal actief meegewerkt worden aan campagnes, opgezet door bovenlokale diensten en verenigingen.

  
De jaarlijkse campagnes via Genk Preventief Gezond (rond de zes Vlaamse gezondheidsthema's: tabakspreventie, voeding, veiligheid, vaccinatie, borstkankerpreventie, geestelijke gezondheidszorg) worden versterkt met lokale accenten door de Stuurgroep te betrekken bij het ontwikkelen en uitvoeren van het Lokaal Gezondheidsbeleidsplan, door te onderzoeken of er nog bijkomende acties kunnen opgezet worden voor moeilijk bereikbare groepen en door een meer gericht actieprogramma, aangepast aan de Genkse situatie uit te werken in samenwerking met de netwerken.

De actie in het kader van de tetanusvaccinatie waarbij de 25- en 35-jarigen van Genk via een brief opgeroepen werden zich te laten inenten tegen tetanus wordt herhaald. Hierbij wordt er extra aandacht besteed aan de cliënten van de sociale dienst.

Er wordt jaarlijks een sensibiliseringscampagne in verband met griepvaccinatie voor senioren georganiseerd.

Er wordt een registratie bijgehouden van de verplichte polio-inentingen.

Het actieplan dat in het kader van een groter bereik van de borstkankerscreening werd opgesteld, wordt uitgevoerd. Het doel is om in Genk in 2011 75% van de vrouwen uit de doelgroep te bereiken.

In het kader van de rookvrije dag (31 mei) wordt er door het OCMW ingespeeld op de campagne die hierrond door de provincie wordt opgezet. De sociale dienst van het OCMW wordt hierbij betrokken voor een gerichte actie naar het cliënteel.

De Uitdaging coördineert projecten rond tabakspreventie voor leerkrachten. De secundaire scholen doen jaarlijks een project rond tabakspreventie.
Jaarlijkse wordt deelgenomen aan 31 mei werelddag anti-tabak.

Jaarlijks wordt in de week van 31 Mei een anti-rookcampagne gevoerd zowel tav personeel als patiënt en bezoekers. Vanaf 31 mei 2009 is ZOL rookvrij.
In het kader van gezonde voeding en beweging wordt er een actie opgezet naar de Genkse scholen rond het vermijden/verminderen van frisdrankverbruik en het stimuleren van kinderen en jongeren tot beweging.
In samenwerking met de stuurgroep Genk Preventief Gezond wordt er in het kader van het label 'Stad in vorm' een actie opgezet naar de Genkse bevolking rond gezonde voeding en beweging, waarbij er ook aandacht gaat naar het cliënteel van de sociale dienst. Op basis van de evaluatie van de acties in 2008 wordt de formule herbekeken. Er wordt doelgroepgericht gewerkt en er zullen nieuwe doelgroepen zoals alleenstaande moeders met kinderen betrokken worden.

In het kader van 'stad in vorm' wordt in de Horizon een vaste rubriek in verband met gezonde voeding voorzien.

In samenwerking met de stuurgroep Genk Preventief Gezond wordt de gezonde week voor personeel van OCMW en stad in het kader van het label 'stad in vorm' herhaald in 2009. De formule wordt herbekeken op basis van de evaluatie van de acties in 2008.

Aansluitend op het project "buikje rond, lekker en gezond" zullen in samenspraak met de doelgroep, verdere acties opgezet worden rond beweging.

Ter bevordering van een gezonde levenswijze worden inwoners uitgenodigd tot het toetreden in een voedselteam. Deze groeperingen kopen gezonde voeding met biogarantie rechtsteeks bij de producenten aan. Te Genk zijn er reeds 3 voedselteams. De duurzaamheidsambtenaren van Dienst Leefmilieu en Heempark stimuleren en informeren inwoners over deze voedselteams en verzorgen ook de coördinatie ervan.

Scholen en andere groepen kunnen terecht in het Heempark (in het kader van haar educatief aanbod) voor activiteiten rond voeding, waarbij het aspect gezonde voeding aan bod komt.

Er wordt onderzocht op welke manier de dienst Jeugd via haar activiteiten (kookactiviteiten Grabbelpas, foodkicks, gezond ontbijt, jeugdkampen, Absolutely Free Festival,…) kan inspelen op het thema gezonde voeding en beweging.

Gezonde beweging in vrije tijd wordt bevorderd door medewerking aan het creëren en sensibileren van wandel- en fietstoerisme in het Nationaal Park Hoge Kempen en het Regionaal Landschap Kempen en Maasland.

  
De dienst Sport (stad Genk) geeft ondersteuning aan initiatieven van derden of andere stedelijke diensten gericht op sport- en bewegingsactiviteiten in het kader van de preventieve gezondheidszorg zoals Loop naar de Maan, Integratie door Sport, Gemeente in vorm, Start to run, Start to swim, Sport na School, sportkampen,...

In 2009 wordt aan minimum 50 Genkse senioren ADL-advies verleend (Activiteiten Dagelijks Leven).

Er wordt nagegaan wat het aanbod is van Similes en andere organisaties die werken rond geestelijke gezondheidszorg en wat de mogelijkheden zijn om dit aanbod (bijvoorbeeld informatiesessies voor achterblijvers na zelfmoord) ook in Genk te organiseren.

Via de stuurgroep Genk Preventief Gezond wordt de actie 'Neem je rust in eigen handen' mee ondersteund en versterkt in functie van het verminderen van het gebruik van kalmeermiddelen en antidepressiva.

In samenwerking met de integratiedienst wordt onderzocht hoe er gericht en op maat actie gevoerd kan worden naar Genkenaren van een andere etnische afkomst inzake de 6 Vlaamse Gezondheidsdoelstellingen. Hiervoor zal er een afgevaardigde vanuit de integratiedienst deelnemen aan de stuurgroep Genk Preventief Gezond.

De werkgroep veiligheid en gezondheid van de seniorenraad wordt gecontinueerd.

Op advies van de stuurgroep Genk Preventief Gezond wordt er ingespeeld op campagnes die door de Federale, de Vlaamse of provinciale overheid in de actualiteit worden aangeboden, door o.a. gerichte informatie te verspreiden en eventueel gerichte acties te ondernemen naar bepaalde doelgroepen.

  
Er worden vormingen gegeven met betrekking tot drugs en druggebruik aan intermediairen (leerkrachten, jeugdleiders, politie, CLB, e.d. …).

Jaarlijks wordt door de Uitdaging één pedagogische studiedag (ivm drugs, alcohol en/of tabak) voor leerkrachten van secundaire scholen begeleid (op aanvraag).

  
Jaarlijks introduceert en coördineert de Uitdaging het drugsbeleid op minstens 2 scholen, jeugdbewegingen en/of bedrijven.

De Uitdaging leert sociale vaardigheden aan via het introduceren van bestaande programma’s bij leerkrachten. Jaarlijks worden twee studiebezoeken georganiseerd naar Maastricht voor intermediairen.

De Uitdaging coördineert projecten rond alcoholpreventie voor leerkrachten. De secundaire scholen doen jaarlijks een project rond alcoholpreventie.

  
De Uitdaging coördineert projecten rond drugspreventie voor leerkrachten. De secundaire scholen doen jaarlijks een project rond drugspreventie.

  
De Uitdaging werkt lespakketten uit voor leerkrachten rond alcohol, tabak en drugs. Jaarlijks wordt er minstens 1 lespakket verspreid per secundaire school. Elke school heeft een wie’t-weed spel en speelt dit een aantal keren in het schooljaar.

Op basis van de resultaten die voortkomen uit de milieugezondheidsenquête die in 2007 plaatsvond, zal er in samenwerking met de relevante partners een actieplan worden opgemaakt en uitgevoerd met de bestaande netwerken. Zo zullen onder andere de problematiek van geluidsoverlast en fijn stof verder worden opgevolgd door de bevoegde diensten.

De actie die in de wijken Sledderlo en Kolderbos in samenwerking met Nieuw Dak en LOGO Limburg gevoerd wordt naar schimmel en vocht in de woning, wordt mee opgevolgd en ondersteund vanuit de stuurgroep Genk Preventief Gezond.

De dienst Leefmilieu werkt mee aan en bevordert onderzoek naar luchtkwaliteit in Genk-Zuid.

De Dienst Leefmilieu voert onderzoek uit naar en werkt mee aan onderzoek naar geluidsoverlast algemeen en afkomstig van bedrijven en in het bijzonder van verkeersgeluidsoverlast die veroorzaakt wordt op gewestwegen.

De dienst Leefmilieu voert bodemonderzoeken en bodemsaneringen uit op stedelijke eigendommen en bevordert bodemonderzoeken en bodemsaneringen op privaat terreinen.

De dienst Leefmilieu werkt mee aan de uitvoering van de milieugezondheidsenquête Genk-Zuid en verdere acties die daar uit volgen.

  
Natuurgebieden en groenstructuren worden verankerd in en rond de genkse woonwijken.

De stad plaatst in 2008 een defibrillator (apparaat dat via elektrische shock het hart van een bewusteloze patiënt terug op gang kan helpen) in de buurt van het stadsplein. In 2009 wordt er een stappenplan opgesteld om geleidelijk aan ook op andere plaatsen in Genk zulke toestellen te plaatsen. Naast de aankoop wordt er ook geïnvesteerd in de vorming van mensen voor het gebruik van deze toestellen.

Toegankelijkheid van de gezondheidszorg
De structurele link tussen ""armoede en gezondheid"" wordt aangepakt, financiële drempels die de toegang tot de gezondheidszorg bemoeilijken worden verlaagd of weggenomen.

  
In samenwerking met lokale diensten worden er gezondheidsbevorderende acties opgezet rond bv. het verbeteren van hygiëne en wooncomfort, acties gericht op gedragsverandering rond voeding, beweging,…; Hiertoe zal het aanbod aan voordrachten met betrekking tot de zes Vlaamse gezondheidsthema's worden bekend gemaakt aan onder andere seniorenbonden, vrouwenbewegingen, allochtonenverenigingen, diensten, organisaties, scholen,...via een artikel in het tijdschrift Aroma en via een mailing.

Er wordt door de sociale dienst van het OCMW een actie uitgewerkt rond zorgverzekering en hospitalisatieverzekering.

De sociale dienst van het OCMW zal bij cliënten in de budgethulpverlening het Globaal Medisch Dossier actief promoten met het oog op verlaging van medische kosten, en op meer continuïteit in de medische begeleiding.

De sociale dienst van het OCMW start met een actie rond mondhygiëne en tandverzorging door het organiseren van een jaarlijks tandartsbezoek voor bepaalde doelgroepen.

De sociale dienst van het OCMW heeft permanente aandacht voor rechtenonderzoek en zorgt ervoor dat financiële tussenkomsten en sociale voordelen maximaal uitgeput worden. Tevens begeleidt de sociale dienst cliënten naar gespecialiseerde zorg- en hulpverlening.

De sociale dienst van het OCMW werkt voor zijn doelgroepen mee aan gezondheidsbevorderende campagnes, opgezet door lokale diensten.

Via de stuurgroep Genk Preventief Gezond wordt de problematiek van de betaalbaarheid van een consultatie bij een psycholoog gesignaliseerd aan hogere overheden (via een parlementaire vraag). Dergelijke consultaties zijn niet terugbetaalbaar, in tegenstelling tot kalmeermiddelen en antidepressiva.

De huisartsen zoeken naar een oplossing voor mensen met betalingsproblemen (OCMW, derdebetalersregeling).

In samenwerking met het SIT wordt bekeken of en hoe de derdebetalersregeling kan worden toegepast voor andere beroepsgroepen dan de huisartsen.

Het ZOL wil de toegankelijkheid garanderen door er over te waken dat de patiënt zoveel mogelijk zekerheid heeft over de tarieven die aangerekend worden voor behandeling in het ziekenhuis en met alle verantwoordelijken van de organisaties binnen de gezondheidszorg meewerken om zorg betaalbaar te maken en te houden.

Op de tweepersoonskamer worden geen supplementen aangerekend.

Op de Zol-website worden een aantal prijsindicaties ge-updated.

Communicatie en informatie
Het bestuur verbetert de communicatie en de informatiedoorstroming naar zowel de burgers/patiënten als naar en tussen de verschillende hulpverleners over het zorg- en dienstverleningsaanbod.

 

Alle relevante informatie rond gezondheid en zorg wordt ter beschikking gesteld via het sociaal huis, de OCMW-wijkcentra, de lokale dienstencentra en de beeldschermen op deze locaties.

Maandelijkse wordt er een nieuwsbrief van Dienst Sociaal Welzijn uitgegeven en gepromoot.

De Dienst Sociaal Welzijn houdt de lijsten bij van de beoefenaars van de geneeskunde.

Om de Genkse burgers te informeren over hun rechten zullen er vanuit het Sociaal Huis stad-OCMW minstens 2 concrete acties gevoerd worden.

Het SIT schenkt aandacht aan het informeren van zorg- en hulpverleners over mogelijke rechten op tussenkomsten, zodat de burgers hun rechten maximaal kunnen uitputten.

De overlegcoördinatoren Thuisgezondheidszorg fungeren als aanspreekpunt (niet enkel rond zorg, maar ook rond informatie met betrekking tot die zorg) voor actoren uit de welzijns- en zorgsector. Via de overlegcoördinator Thuisgezondheidszorg wordt de thuiszorg gepromoot.

Het bezoekteam informeert op pro actieve wijze jaarlijks minstens 500 Genkse senioren over het bestaande voorzieningennetwerk in Genk.

Er wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn van de oprichting van gezondheidsteams (teams van vrijwilligers die hun medebewoners informeren en sensibiliseren ivm gezondheid) in de Genkse kansarme wijken.

Stad en OCMW waken er via de stuurgroep Genk Preventief Gezond over dat ook mensen die niet georganiseerd zijn in verenigingen, organisaties enzoverder geïnformeerd worden over gezondheidsthema's door via andere acties van de stad of het OCMW (bv. uitreiking geboortepremie) gericht informatie te verspreiden. In het kader hiervan zal er op de internationale vrouwendag in Genk in 2010 gewerkt worden rond het thema gezondheid.

Om de zorgberoepen ook aantrekkelijk te maken voor allochtonen, waakt het SIT erover dat bij informatiesessies voor laatstejaars op middelbare scholen, ook allochtone beroepskrachten aanwezig zijn.

De Uitdaging verstrekt informatie over producten, wetgeving, nieuwe onderzoeken via de drugsflash, website en infotheek.

De VAD- bevraging (Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen) wordt georganiseerd op lokaal niveau en de resultaten ervan worden besproken.

Nieuwe informatie en tendensen worden permanent uitgewisseld met partners op lokaal niveau.

In de inkomhal van het ziekenhuis (campus SJ) wordt een infozuil geïnstalleerd waarop volgende info beschikbaar is: actuele ZOL-info, patiënteninformatie, vacatures en occasionele info.

Verschillende medische diensten hebben een eigen website gelinkt aan de ZOL-website.

Jaarlijks wordt zowel bij ambulante als gehospitaliseerde patiënten een tevredenheidsmeting gehouden.

Alle informatiebrochures mbt diagnose en behandeling worden geïnventariseerd en gestandaardiseerd. Bovendien zullen deze brochures stelselmatig via de ZOL-website beschikbaar zijn.

In samenwerking met relevante partners worden de kanalen waarbij men terecht kan voor informatie en ondersteuning voor kankerpatiënten en hun familie, gebundeld.

Zorg-, hulp- en dienstverlening
Rekening houdend met de individuele mogelijkheden van de zorgvrager en de mogelijkheden van de zorgvoorzieningen waarborgt het bestuur een geïntegreerde en gedifferentieerde zorg-, hulp- en dienstverlening met aantoonbare aandacht voor kwaliteit, toegankelijkheid en continuïteit.

Het Sociaal Huis functioneert als een laagdrempelige dienst, waar Genkenaren terecht kunnen met hun vragen van sociaal-administratieve aard en waar de medewerkers expliciet aandacht hebben voor het rechtenonderzoek van de cliënten.

Er wordt vanuit het OCMW een prioritaire aandacht besteed aan de organisatie van de thuiszorg, het optimaliseren van de ondersteunende thuiszorgdiensten en aanleunende zorgvoorzieningen en de aanpassing van de zorgvormen aan de evoluerende zorgvragen. Dit gebeurt door:

(1) Het zorgdecreet wordt geïmplementeerd op basis van de uitvoeringsbesluiten.

(2) De draagkracht van de zorgbehoevende en zijn omgeving bewaken en verhogen door het aanwenden van financieel ondersteunende maatregelen (mantelzorgtoelage, zorgverzekering, tussenkomsten van fondsen, financiële tussenkomst Personenalarmsysteem, klussendienst,...) en inschakelen van aangepast zorgpakket.

De ondersteuning aan mantelzorgers wordt uitgebreid. De ondersteuning die het OCMW biedt aan mantelzorgers wordt kenbaar gemaakt en het bereikte aandeel van mantelzorgers wordt hierbij verhoogd, door:

(1) minimum 4 maal per jaar een themagerichte bijeenkomst voor mantelzorgers te organiseren.

(2) Om de mantelzorgers te bereiken wordt het praatcafé Dementie ondersteund, opgevolgd en mee geëvalueerd vanuit het OCMW. Voor 2009 worden er 4 avonden gepland.

(3) Gezien de positieve evaluatie van de informatiecyclus voor Marokkaanse mantelzorgers in Winterslag wordt deze cyclus uitgebreid naar andere wijken en/of etniciteiten.

(4) Om nieuwe mantelzorgers beter en gerichter te informeren zullen deze in overleg met de coördinatoren thuisgezondheidszorg als doelgroep bezocht worden door het bezoekteam.

De publicatie "het ABC van de mantelzorg" wordt verspreid naar nieuwe mantelzorgers met als doel enerzijds het informeren van de mantelzorgers en anderzijds het erkennen en waarderen van de mantelzorgers.

De dag van de Mantelzorg die in 2008 georganiseerd werd, wordt geëvalueerd. Hierbij wordt onderzocht welke acties nog kunnen ondernomen worden om een blijk van waardering te geven aan mantelzorgers.

In samenwerking met CGG/LITP en thuiszorgorganisaties wordt er een project uitgewerkt, opgestart en uitgevoerd rond psychiatrische thuiszorg voor ouderen, waarin expliciete aandacht wordt besteed aan de ondersteuning van de mantelzorgers.

Hulpverleners en mantelzorgers worden gesensibiliseerd met betrekking tot de palliatieve zorg door het thema op gepaste momenten opnieuw in de kijker te plaatsen. Hiervoor wordt er meegewerkt aan cursussen en wordt er aandacht aan besteed in het praatcafé dementie en de bijeenkomsten voor mantelzorgers. Ook in individuele situaties is hier blijvend aandacht voor en wordt Pallion zoveel mogelijk betrokken.

Het oncologisch zorgpad zal geïmplementeerd worden in de thuiszorg.

Het SIT zal inspelen op relevante, actuele projecten in de thuiszorg.
Het nieuwe eerstelijnsdecreet en de omvorming van SIT's naar SEL's met de nodige opdrachten zullen geïmplementeerd worden.

Het SIT zal een stappenplan uitwerken inzake promotie van haar eigen werking ten aanzien van zorg- en hulpverleners en stimulatie van het patiëntenoverleg.

Het ZOL wil de toegankelijkheid garanderen door een breed spectrum aan gezondheidszorg aan te bieden.

Overleg en samenwerking
De samenwerking en het overleg tussen alle actoren op het terrein van de gezondheidszorg wordt verbeterd.

Stad en OCMW ondersteunen de stuurgroep Genk Preventief Gezond. Deze stuurgroep fungeert als adviesorgaan naar het OCMW- en stadsbestuur.

Het aanbod van Genk Preventief Gezond wordt kenbaar gemaakt aan de Genkse scholen en er wordt actief gezocht naar samenwerkingsmogelijkheden met de scholen onder andere in het kader van de gezondheidsbeleidsplannen die de scholen hebben opgemaakt.

De SIT-werking (Samenwerkingsinitiatief Thuiszorg) wordt versterkt door het verhogen van de samenwerking met en tussen alle actoren binnen de thuiszorg.

Er wordt een goede samenwerking met het ZOL beoogd inzake ontslagvoorbereiding.

Het ZOL wil op een geïntegreerde, professionele en klantvriendelijke wijze goede en veilige ziekenhuiszorg aanbieden o.a. door actief mee te werken en te investeren in projecten en samenwerkingsvormen die transmurale samenwerking bevorderen: ontslagmanagement , liaison geriatrie, transmuraal klinisch verzorgingspad borstcarcinoom (Zollistel).

De drugpreventiewerker neemt deel aan overleg op lokaal niveau (overleg rondhangende jongeren, straathoekwerk, CAD, wijkteams - op vraag…),
op provinciaal niveau (overleg preventiewerkers olv provincie) en aan het overleg tussen de secundaire scholen (Overkoepelend Drugspreventie Overleg).

  
De Uitdaging werkt samen met andere diensten of instanties op lokaal niveau (Dienst Jeugd, Wijkontwikkeling, politie, straathoekwerk, CAD, e.d.).

Vanuit De Uitdaging deelnemen aan overleg met relevante partners (politie, Opvoedingswinkel, scholen, CLB’s, Arktos, …)

Het SIT zal meewerken met LISTEL aan het uitwerken van een digitale sociale kaart van alle zorg- en hulpverleners uit de regio.

Het SIT werkt samen met de stad Genk een nieuw systeem van parkeerkaart uit voor zorgverleners.

Verschillende malen per jaar worden gestructureerde overlegmomenten met thuiszorgpartners georganiseerd:locale begeleidingscommissie thuiszorg (2x/j), locale begeleidingscommissie rusthuizen (2x/j), overleg huisartsen (4X/j), deelname aan overleg Genkse rustoorden, overleg met alle OCMW's van de regio.