Meer vrouw op straat! Genk kiest vrouwelijke straatnamen

Gepubliceerd op vrijdag 29 januari 2021 12.35 u.
Elk jaar komen er in onze stad straten bij. En die moeten een naam krijgen. Dit gebeurt op advies van onder meer de Genkse Heemkring en de Dienst Wijkontwikkeling. Geïnspireerd door het Canvas-programma 'Meer vrouw op straat' uit 2020, kiest stad Genk nu bewust voor meer vrouwen.

Hoe kiezen we straatnamen?

Straatnamen worden meestal gekozen aan de hand van een plaatsnaam of een volkskundige
naam die verwijst naar de geschiedenis van de plek waar de straat ligt. Zo is Genk een groene stad en verwijzen veel straten naar bomen, planten en ondergronden. Denk aan namen zoals Steeneikstraat, Watergrasstraat, Wetzandstraat, Heidriesstraat, ... enzovoort. Soms krijgt ook een bekend persoon of iemand met een bijzondere verdienste een straatnaam. Personen die nog leven, komen niet in aanmerking. Logisch, want zij kunnen immers nog betrokken raken bij een schandaal en dat zou een straat kunnen ontsieren. 

Te veel mannen 

Van de 790 straten die Genk telt, zijn er op dit moment 75 genoemd naar een persoon. En
opvallend is dat daar maar zeven vrouwen bij zijn. Vooral het stratenplan van Zwartberg kleurt mannelijk. Niet dat al deze heren voor onze stad een bijzondere persoonlijke betekenis hadden, sommigen uiteraard wel. Ze werden bij de aanleg van de mijntuinwijken bijvoorbeeld, vooral gekozen vanwege hun professionele, politieke of adellijke titel.

De 'Kim Clijsters' uit 1900

Zo is ligt in Zwartberg de Paul Trazensterstraat. Deze man was 100 jaar geleden volksvertegenwoordiger en hij kwam uit een vooraanstaande familie uit Luik. Maar wat weinig mensen weten is dat zijn vrouw, Marie-Rose de Laveleye, de Kim Clijsters van haar tijd was. In de Belgische tennisgeschiedenis is ze bekend als mevrouw Paul Trasenster en was ze Belgisch kampioen in 1898, 1900 en 1904. Was zij misschien niet eerder een straatnaam waard? Bovendien was ze ook een begenadigd schilder.

De stad wil verdienstelijke vrouwen niet meer vergeten en maakt er nu werk van.

Eerste vrouwelijke senator uit Genk

In 2021 worden alvast drie nieuwe straten genoemd naar drie straffe dames die in de twintigste eeuw gekend waren in Genk. Zo mag in de nieuwe woonzone Mispelaer aan de Weg naar As, Jeanne Driessen, die in 1949 de allereerste vrouwelijke senator van Limburg was, haar naam aan een straat geven. Ze was in 2013 al eens kandidaat maar toen werd haar naam uiteindelijk niet gebruikt. Nu er een straat komt vlakbij het huis aan de Weg naar As waar ze woonde, kan het eindelijk wel.

Vrouw van het 'Kozenhuisje' 

Achter de begraafplaats van Genk-Centrum komt de nieuwe woonzone Op ’t Stroep. Daar krijgen twee straten een vrouwennaam met een duidelijke link naar de geschiedenis van deze plek. Johanna ‘de Koos’ Vancosen was een gekend figuur in het oude Genk. Ze gaf haar naam aan het ‘Kozenhuisje’ aan de Molenvijver. Van daaruit verzorgde ze een eeuw geleden samen met haar man de uitvaartzorg (of lijkaflegging zoals ze dat toen noemden) van Genkenaren.

Vriendin van Neel Doff

Ook de Genkse Maria Vangeneugden krijgt hier een straat. In het begin van vorige eeuw woonde ze in de Nieuwstraat, en speelde ze een grote rol in het leven van schrijfster Neel Doff (1858-1942), wereldbekend van de roman Keetje Tippel die ook verfilmd werd.

Meer vrouwen volgen

En er zijn nog meer straten op komst die naar bijzondere vrouwen genoemd zullen worden. We denken aan schrijfster Dominique Rolin, schilder Valérie Pholien en societyfiguur Adèle Vent. In het boek Station d’artistes Genk dat het Emile Van Dorenmuseum eind 2020 liet publiceren lees je er meer over deze bijzondere artistieke dames met een sterke band met Genk.

Een straat met de 'glimlach'

En dit leuk toemaatje past volledig in het verhaal. Genk krijgt ook een straat die de naam ‘Glimlachstraat’ zal dragen. Daarvoor haalde de stad haar inspiratie in een toepasselijk citaat van de Duitse schrijver Hermann Hesse (1877-1962) een generatiegenoot van alle bovenstaande dames: “Jaren kunnen opofferen voor de glimlach van een vrouw, dat is geluk.”

Foto 1: Jeanne Driessen uit Genk was de eerste vrouwelijke senator voor Limburg. © familiecollectie

Foto 2: Johanna Vancosen en haar man Mathijs Smits voor het Kozenhuisje dat omstreeks 1900 nabij de oevers van de Molenvijver lag aan de Henri Decleenestraat. © collectie Heemkring Heidebloemke

Foto 3: Maria Vangeneugden, een vriendin van Neel Doff, samen met haar man Jef Bollen op hun huwelijksdag op 31 mei 1924. © familiecollectie

Foto 4: Schilder Valérie Pholien geportretteerd in de studio Minders © collectie Emile Van Dorenmuseum

Meer weten of heb je ook suggesties voor meer vrouwen op straatnaambordjes?
Je kan terecht bij de Dienst Cultuur van de stad Genk.