Hybris: theater uit de operatiekwartieren

Gepubliceerd op dinsdag 26 februari 2019 10.14 u.
Met de nieuwe voorstelling Hybris duikt Christophe Aussems met nieuwstedelijk in de wereld van de operatiekwartieren, overwerkte artsen en medische fouten. De voorstelling doet een premièretournee in de thuissteden van het gezelschap en is op 12 en 13 maart te zien in C-mine cultuurcentrum.
Het klinkt als een heel erg actueel, relevant thema. Wilde je er daarom graag een voorstelling over maken?

Christophe: Ja, maar de kiem van dit verhaal ligt eigenlijk al veel vroeger. Na mijn geboorte zweefde mijn moeder enkele weken tussen leven en dood. Uiteindelijk kwam alles gelukkig goed. Maar jaren later kreeg ze te horen dat er destijds, tijdens de keizersnede, wellicht sprake was van een medische fout. Dat heeft me altijd gefascineerd.

En ook met het fenomeen burn-out heb je persoonlijk te maken gekregen.

Christophe: Jawel, toen ik vijf jaar geleden met een burn-out te maken kreeg, ontdekte ik dat dit ook steeds meer artsen overkwam. Die stijging wordt regelmatig gelinkt aan de groeiende cijfers van medische fouten. Toch blijft de vraag of de burn-outs van chirurgen meer medische fouten veroorzaken, of net omgekeerd? Een derde aanknopingspunt is de documentaire ‘Burning Out’ van Jérôme Lemaire, gefilmd in het operatiekwartier van een ziekenhuis in Parijs. Met name de zin die bleef nazinderen: “Hoe kan op een plek waar mensen voor mekaar zorgen, het werk zelf mensen ziek maken?”

Je bent net zoals bij VUUR, je voorstelling over de internaatbrand in Heusden-Zolder, met betrokkenen gaan praten. Ging dat vlot?

Christophe: Ik heb een reeks van tien diepte-interviews met slachtoffers van medische fouten, chirurgen en specialisten in o.a. patiëntenveiligheid en burn-out gedaan, in ziekenhuizen in Genk, Hasselt en Leuven. Het was voor hen niet altijd evident om hun ervaringen met medische fouten of burn-out te delen. Zij vormden de belangrijkste inspiratiebron voor deze toneeltekst. Wat me in deze gesprekken misschien wel het meest heeft getroffen, is het feit dat patiënt en chirurg mekaar vaak niet meer spreken na een medische fout. Zeker niet als er sprake is van een rechtszaak. Daarom was het interessant om net die ontmoeting te ensceneren.

Het gesprek dat er anders nooit van komt?

Christophe: Dat is natuurlijk wat je in theater kan doen. De verhalen uit de voorstelling vloeien allemaal voort uit mijn interviews en research. Ik gebruik soms zelfs letterlijke quotes. De ontmoeting heb ik verzonnen. Het is een onwaarschijnlijke ontmoeting. Zij loopt net het operatiekwartier buiten, compleet overstuur nadat er wat is misgelopen. En hij, die gezworen had nooit meer een voet te zetten in het ziekenhuis waar hij zelf slachtoffer werd van een medische fout, is opgebeld omdat zijn mama geopereerd wordt na een zwaar auto-ongeval. Hij moet wachten en zwerft wat rond in de vleugel van het oude kinderziekenhuis. Daar, in wat ik ‘de onderbuik van het ziekenhuis’ noem, ontmoeten ze elkaar.

Waarom die vreemde titel: Hybris?

Christophe: ‘Hybris’ ken je misschien nog uit de Griekse mythes. Het is Oudgrieks voor overmoed of hoogmoed. De voorstellling belicht die overmoed vanuit verschillende perspectieven. Zo is er de noodzakelijke overmoed van de chirurg om te kunnen beslissen, handelen en snijden in een levend mens. Maar ook de negatieve overmoed van de chirurg die denkt dat hij god is. De overmoed die een slachtoffer van een medische fout nodig heeft om naar de rechtbank te stappen om daar jarenlang te procederen tegen een chirurg of ziekenhuis en hun verzekeringen. De overmoed van een samenleving die flirt met de grenzen van haar gezondheidszorg. En wie weet ook wel de overmoed van een theatermaker die daar een voorstelling over maakt (lacht).

Hybris speelt op 12 en 13 maart op C-mine.

Koop tickets