LABIOMISTA

Diversiteit troef in LABIOMISTA

Van mijnsite naar zoo, naar artistiek-toeristisch park. Dat is in een notendop het verhaal van LABIOMISTA in Genk. Kunstenaar Koen Vanmechelen is de inspirator en drijvende kracht achter LABIOMISTA, wat letterlijk ‘mix van leven’ betekent. Vanmechelen nam eind 2017 al zijn intrek in zijn nieuwe atelier op het terrein. De gerenommeerde architect Mario Botta tekende ook het markante onthaalgebouw. De voormalige directeursvilla krijgt zijn grandeur van weleer terug en een paviljoen biedt een panoramisch uitzicht over de site. Al deze gebouwen krijgen vorm in een uitgestrekt park, waar dieren zoals kamelen, alpaca’s en – hoe kan het ook anders? – kippen vrij spel krijgen.

Na creativiteit op C-mine en technologie op Thor Park krijgt ook diversiteit een eigen plek in Genk, en dat in LABIOMISTA. Streefdoel is om het park te openen in het voorjaar van 2019. Vandaag bruist het er dan ook van (bouw)activiteit. Het park is in volle aanleg en de verschillende gebouwen rijzen uit de grond.

Nieuw leven in Zwartberg

LABIOMISTA is het resultaat van een publiek-private samenwerking tussen stad Genk en kunstenaar Koen Vanmechelen. Samen blazen ze de oude mijnsite en zoo van Zwartberg nieuw leven in. De Stad Genk wil zich met deze toeristische trekpleister enerzijds internationaal op de kaart zetten en anderzijds de wijk Zwartberg opwaarderen. Voor Koen Vanmechelen is deze diverse buurt de ideale voedingsbodem voor zijn werk, dat draait rond diversiteit, kruisbestuiving en samenleven.

Het atelier van Koen Vanmechelen is vorig jaar al voltooid en prijkt centraal op de site. Het is een ontwerp van de gerenommeerde Zwitserse architect Mario Botta, die de handen in elkaar sloeg met het Genkse Buro b. Bezoekers wandelen via een enorme serre onder de studio door. Middenin staat een reusachtige arendskooi, die je van buitenaf kan bewonderen terwijl je richting park wandelt.

Bekvormig onthaalgebouw

Bezoekers noch passanten kunnen omheen het opvallende onthaalgebouw van LABIOMISTA, dat als een vlag boven de rotonde wappert. The Ark, zoals het gebouw genoemd wordt, is eveneens van de hand van Mario Botta en Buro b. De link tussen beide gebouwen uit zich in de zwarte gevelsteen. 

Het inkompaviljoen is zo ontworpen dat het voldoende respectvol is ten aanzien van de achterliggende villa, maar anderzijds voldoende herkenbaar is om het publiek naar de start van het wandelpad te leiden. Het hoge volume in het ontwerp van Botta is te vergelijken met de open bek van een haan. Hier vormt zich een overdekte inkom waar mensen zich comfortabel kunnen verzamelen, ook bij slechter weer, alvorens de wandeling doorheen het park aan te vatten. We zijn gegaan voor een herkenbare stijl door het materiaalgebruik. Ook de eenvoud en symmetrie van het volumespel van het gebouw verwijzen naar LABIOMISTA. Via de zichtlijn wordt de blik van de bezoeker recht naar de directeursvilla getrokken.

In The Ark worden de onthaaldiensten ondergebracht. In de rechtervleugel start het museale verhaal van de site. Aannemer Thys Bouwprojecten staat in voor de uitvoering. De werkzaamheden zijn al vergevorderd. Het onthaalgebouw zal eind september klaar zijn.

Directeursvilla in oude glorie hersteld

De directeursvilla, een toonbeeld van een woning uit 1925 in een eclectisch–historische stijl met Maaslandse kenmerken, wordt in zijn oude glorie hersteld. De buitenschil van het gebouw werd enkele jaren geleden al grondig gerenoveerd. Nu wordt ook het interieur aangepakt. De restauratie is mogelijk dankzij de buurtbewoners die jarenlang geijverd hebben voor het behoud en de bescherming van dit historische gebouw. Het waardevolle interieur van de geklasseerde villa ondergaat een grondige restauratie, van het stoffen behang tot elk individueel latje van de parketvloer.

De villa bevat veel originele houten en metalen interieurelementen in neo-eclectische stijl. Binnen vinden we marmeren vloeren in de inkomruimtes, parket in petit Versailles-patroon in de salons, een monumentale trappenpartij met smeedijzeren leuning en stucwerkplafonds in de representatieve ruimtes terug.

Nieuwe ingrepen blijven bescheiden en in de geest van het gebouw. In de zolderruimtes en de traphal worden hedendaagse elementen ingebracht om een duidelijk onderscheid te maken tussen de gerestaureerde interieurafwerking en de nieuwe invullingen.

Na de restauratie wordt de grote inkomruimte met monumentale trap opengesteld voor de bezoekers van het park. Het historische verhaal van de Limburgse zoo en de steenkoolmijn van Zwartberg worden er verteld, gevolgd door wat LABIOMISTA vandaag en morgen kan betekenen vanuit de visie van de projecten van Koen Vanmechelen. De zolderverdieping wordt omgevormd tot conciërgewoning en de gastenkamers op de eerste verdieping blijven voorlopig gesloten voor het publiek.

De restauratie van de directeurswoning startte begin dit jaar en is in handen van de firma Renotec. Tegen eind 2018 zal de directeursvilla blinken als nieuw.

Alle vrijheid voor dieren in het park

Eens de villa en studio voorbij komen bezoekers in het park terecht, waar een slingerend pad hen doorheen de site leidt. Het park is ontworpen volgens de filosofie van Koen Vanmechelen en gaat van domesticatie naar verwildering. Het eerste gedeelte van het park bestaat uit mooi aangelegde Engelse tuinen. Achteraan is het landschap veel wilder en ruiger. Het atelier van Koen staat net op het spanningsveld tussen beide delen.

Een pad van 1,2 km leidt langs de dierencompartimenten. Hierin staan dieren waar Koen Vanmechelen mee werkt: kippen, alpaca’s, kamelen, lama’s, struisvogels, nandoes, emoes en roofvogels. Langs het pad kunnen bezoekers ook installaties van Koen Vanmechelen ontdekken.

De firma Kumpen voert de werken in het park uit. Het is een ontwerp van BuroLandschap uit Tongeren. Het doel is om het projectgebied op een integraal toegankelijke manier (o.a. voor rolstoelgebruikers) te ontsluiten. Gezien het sterke reliëf op de site wordt er gewerkt met verhoogde betonnen wandelpaden om een zachte helling te bekomen. Daarnaast moeten ook de dieren in de dierencompartimenten goed zichtbaar zijn en wordt er gewerkt met verhoogde uitkijkpunten en bruggen. Tenslotte worden de dierencompartimenten op een zo natuurlijk mogelijke manier geïntegreerd in het landschap en worden er maximale inspanningen geleverd om de bestaande vegetaties te sparen en de omheiningen rond de dierencompartimenten zo onopvallend mogelijk te maken.

Er zijn nog restanten aanwezig van het Engels landschapspark rond de voormalige directeurswoning, de dreefstructuren van de vroegere zoo, en de schrale vegetaties op de voormalige mijnterril. Deze aanwezige kwaliteiten vormden de basis voor het parkontwerp.

Tot rust komen in LabOvo

Halverwege het park krijgen bezoekers de kans om tot rust te komen bij LabOvo, een paviljoen voor educatie en dierenverzorging ontworpen door Van Belle & Medina Architects. Uitvoering is in handen van Thys Bouwprojecten. Het gebouw omvat een workshopruimte van 55 m², een quarantaineruimte, een verzorgingsruimte voor de dierenarts en een sanitair blok voor bezoekers van het park. Tevens werkt het dak van het paviljoen als terras dat een panoramisch uitzicht biedt over het park.

Het gebouw bestaat uit verschillende bogen of ‘arch’s’ die volumetrisch één configuratie vormen. De schakeling van deze bogen is enerzijds een logisch gevolg van de landschappelijke karakteristieken en anderzijds een vertaling van het programma in verschillende componenten. Het paviljoen wordt uitgevoerd in lichtgrijs beton gegoten in situ, de gevelopstanden worden in hout en glas gematerialiseerd.

LabOvo is een horizontale landmark voor de site en daarbuiten. Het vormt een hoeksteen, een scharnier tussen de verschillende dierencompartimenten en zijn onmiddellijke omgeving. Het wordt zodanig op de site gepositioneerd zodat een maximaal aan open ruimte behouden blijft en voldoende vrijheid laat voor gebruik rondom het gebouw.

Thys Bouwprojecten vatte in maart de werkzaamheden aan. Ook hier is het de bedoeling af te ronden in het najaar.

Open Wervendag

LABIOMISTA neemt concrete vormen aan. Op Open Wervendag valt er dan ook al heel wat te ontdekken. Aannemers Kumpen, Renotec en Thys Bouwprojecten stippelden een werfwandeling uit langs de studio van Koen Vanmechelen (The Battery), de voormalige directeursvilla in restauratie en het onthaalgebouw (The Ark) in aanbouw. De wandeling gaat verder naar de pleisterplek (LabOvo) in het park. Ook krijgen de bezoekers inkijk in de plannen van het park en de gebouwen en kunnen al hun vragen kwijt op de werven bij de betrokken aannemers.