Poëzie op het kerkhof

Op donderdag 14 mei 2020 keert ‘Poëzie op het kerkhof’ terug naar de stedelijke begraafplaats van Genk-centrum. Wandelend langs de graven onder begeleiding van stemmige accordeonmuziek wordt er ruimte gemaakt voor stilte, herinneringen, verdriet, liefde en gemis. Het initiatief is ondertussen aan zijn derde editie toe in Genk. Cecile Rutten en Fons Cuypers van de werkgroep ‘Mensen in rouw nabij’ lichten het project toe.

Waaraan mag een deelnemer aan ‘Poëzie op het kerkhof’ zich verwachten?

Fons: We houden eraan iedereen persoonlijk van harte welkom te heten. Elke deelnemer krijgt een witte steen mee waarop de naam van een dierbare wordt geschreven die hij of zij onlangs of langer geleden is verloren. De wandeling houdt op tien plaatsen halt, waar stemmige muziek mooie en toepasselijke gedichten of prozastukjes aan elkaar rijgt. Dit jaar draait de wandeling rond het thema stilte in ruime zin. We hebben extra aandacht voor de graven van kinderen, oud-strijders en mensen die het voorbije jaar zijn overleden.

Wat gebeurt er met de steen die de bezoekers meekrijgen?

Cecile: Die wordt in principe de hele wandeling meegedragen om naar het einde toe tijdens een ritueel bij de drie berken op het kerkhof neer te leggen. Maar we nodigen mensen die dat willen ook uit de steen op het graf van hun dierbare achter te laten.

Welk link zien jullie tussen poëzie en het verdriet dat mensen ervaren na een overlijden?

Cecile: Poëzie is de kunst van het woord en een ideaal instrument om aangrijpende emoties en helende troost te verbeelden. Het is belangrijk dat mensen de kans hebben hun emoties te herkennen in die verwoording en ervaren dat ze niet alleen staan met hun verdriet. Dat helpt hen daar op een open manier over te praten. Gedichten of verhalen vertolken de blijvende band met de overleden persoon, over de grenzen van de dood heen. Die verbondenheid is een enorme kracht die niet ontkend mag worden. Wie die verbondenheid erkent, kan daarover praten met lotgenoten en zo een tweede vorm van verbondenheid ontdekken: die met lotgenoten.

In welk gedicht vind je zelf troost?

Cecile: Uit de talloze mogelijkheden kies ik voor een gedicht van Marinus van den Berg. Hij zet de verbondenheid die ik zelf voel met dierbaren die mij ontvallen zijn prachtig op troostende verzen. Herinneringen die aanvankelijk vooral verdriet opleveren, geven na een tijd net kracht en inspiratie.

Vanuit jouw stilte

waaien woorden aan

en een weelde van beelden.

Herinneringen

zachter nog dan fluisteringen

Ze doen me weemoed aan

en oeverloos verdriet

Maar ook, ze zijn

de helende zalf op mijn wonde

Vanuit jouw stilte

waaien woorden aan

en een weelde van beelden.

Ze doen me goed

zo gaat gij met mij mee.

Geen week

Geen dag,

Geen uur

Verlaat gij mij.

Wat vinden deelnemers zelf van Poëzie op het kerkhof?

Fons: Veel mensen vinden het aangenaam dat er in het midden van het jaar aandacht wordt besteed aan verbondenheid in verlies. Na Allerheiligen en Allerzielen bekruipt veel mensen het gevoel alleen te staan in hun gemis. Op diverse manieren nodigen we Genkenaren uit om deel te nemen. Naar mensen die onlangs met een verlies werden geconfronteerd, vertrekt een persoonlijke uitnodiging.

Op welke manier kunnen mensen meewerken aan het project?

Fons: Wij hopen dat Poëzie op het kerkhof op termijn kan uitgroeien tot een project dat niet alleen voor Genkenaren wordt georganiseerd, maar ook door hen wordt vormgegeven. Iedereen die een pakkend gedicht over gemis, verlies of troost heeft, mag ons dat bezorgen. Het is nog mooier wanneer dat zelf geschreven is. Ook wie een ingetogen gedicht passend kan voordragen tijdens Poëzie op het kerkhof is zeker welkom om mee te werken.

Deelnemen of meewerken aan Poëzie op het kerkhof?

Neem dan contact op met:

Cecile Rutten en Fons Cuypers van Mensen in rouw nabij:

089 36 36 78