Genk schakelt een versnelling hoger in de strijd tegen het HPV-virus. In een uniek Limburgs samenwerkingsverband slaan huisartsen, apothekers en andere gezondheidswerkers de handen in elkaar om samen met stad Genk de vaccinatiegraad aanzienlijk te verhogen. Via een gerichte wijkcampagne worden Genkenaren bewust gemaakt van het belang van vaccinatie én screening.
Het humaan papillomavirus (HPV) is een frequent voorkomend virus, dat in sommige gevallen kanker veroorzaakt, zoals baarmoederhalskanker, hoofd- en halskanker, peniskanker of anale kanker. Jaarlijks krijgen in Vlaanderen zo’n 350 vrouwen de diagnose baarmoederhalskanker. Er ondergaan elk jaar zo’n 4.000 tot 5.000 vrouwen in Vlaanderen een conisatie. Dat is een kleine ingreep waarbij de gynaecoloog een stukje weefsel uit de baarmoederhals verwijdert, nadat er afwijkende cellen gevonden werden.
Ook mannen lopen risico op HPV-gerelateerde kankers. HPV is één van de weinige virussen waarvan de ernstige gevolgen grotendeels voorkomen kunnen worden door vaccinatie en vroegtijdige opsporing.
Gebaseerd op Zweeds model
Het project ‘HPV-vrij Genk’ is een samenwerking tussen stad Genk, Apotheia, huisartsenkring Prometheus, Solidaris Limburg en MSD Belgium. Geïnspireerd door de Zweedse aanpak, waar baarmoederhalskanker in verschillende regio’s geëlimineerd is, willen de partners actief bijdragen aan de eliminatie van HPV-gerelateerde kankers in Genk. Daarbij delen ze de ambitie van Europa: tegen 2030 90% deelname aan baarmoederhalskankerscreening, 90% vaccinatiegraad bij meisjes tegen 2030 en een significante stijging bij jongens.
Wijkgerichte aanpak
‘HPV-vrij Genk’ richt zich vooral tot de wijken met een lagere screening- en vaccinatiegraad. “Dat is het geval in Genk-Noord, -Oost, -West & -Centrum”, vertelt Sara Roncada, schepen van Welzijn. “We focussen op jongvolwassenen van 15 tot 30 jaar die nog niet gevaccineerd zijn en vrouwen van 25 tot 65 jaar die in aanmerking komen voor screening. Daarnaast bekijken we ook hoe we de vaccinatiegraad verder kunnen verhogen in de scholen. Door de samenwerking met apothekers, huisartsen, community health workers en buurtwerkingen te versterken, willen we zoveel mogelijk Genkenaren bereiken.”
Paulo Berti zijn leven werd overhoop gegooid door een HPV-gerelateerde kanker: "Van spreken en werken tot mijn relaties met anderen, de diagnose heeft mijn leven ingrijpend veranderd. Het vergde ook een lang en intens herstel. Daarom is het cruciaal om het bewustzijn te vergroten, ook bij mannen, en sterk in te zetten op preventie. Vandaag beschikken we over de middelen om deze kankers te elimineren. Laten we die kans benutten, zoals de zorgverleners in Genk vanaf vandaag ook voor ogen hebben met HPV-vrij Genk”
Via school en huisarts
In Vlaanderen wordt het HPV-vaccin gratis aangeboden via het vaccinatieprogramma voor jongens en meisjes in het eerste jaar van het secundair onderwijs. “Jongeren die hier geen gebruik van maken, komen tot en met het derde middelbaar in aanmerking voor een gratis inhaalvaccinatie”, vertelt Lauren Segers van Apotheia. “Veel jongeren en ouders weten dit niet.” Jongeren ouder dan 15 jaar en volwassenen tot 30 jaar kunnen het vaccin kopen in de apotheek op voorschrift van een arts, in dat geval betaal je enkel het remgeld.
Ook op federaal niveau zet minister Frank Vandenbroucke de strijd tegen kanker verder: "Dit vaccin werkt en vermijdt erg veel leed. Daarom hebben we ervoor gezorgd dat sinds 1 juni 2026 alle jongvolwassenen tussen 19 en 30 jaar die nog niet eerder werden gevaccineerd vanaf 1 juni 2026 kunnen rekenen op een terugbetaling van het vaccin. Dankzij de investeringen en hervormingen die we doen in de zorg houden we ook in moeilijke tijden de beste zorg toegankelijk en betaalbaar voor iedereen."
Voortrekkersrol
Genk neemt met dit initiatief een voortrekkersrol op in de strijd tegen HPV. Schepen Roncada: “Met dit project hopen we zowel de sensibilisering, vaccinatie als screening te verhogen. Door gericht te werken in de wijken waar de nood het hoogst is, willen we gezondheidskansen voor alle Genkenaren versterken. Als deze aanpak succesvol blijkt, kan ze bovendien een inspiratie vormen voor andere steden en gemeenten.”