Elsenhout is een prachtig, nat en waardevol natuurgebied tussen de Elsenhoutstraat, Dennenstraat, Stalenstraat en de Stiemerbeek. Broekbossen, vochtige graslanden en poelen maken van dit gebied een belangrijke schakel in de Stiemervallei en een thuis voor heel wat planten en dieren. Zo vind je er bijzondere soorten zoals de moerassprinkhaan en wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van een nat dotterbloemgrasland.
Via verhoogde wandel- en fietspaden ontdek je het gebied van dichtbij. Terwijl je door het landschap trekt, krijg je een bijzonder zicht op de natte natuur die zich onder en naast het pad uitstrekt. Zo beleef je een verborgen stukje Stiemervallei zonder de kwetsbare natuur te verstoren.
Natuurherstel
In 2023 voerden Stad Genk en Natuurpunt natuurherstelwerken uit in Elsenhout. Invasieve plantensoorten werden verwijderd, historische grachten hersteld en de poel werd opgeknapt. Ook de waterhuishouding werd verbeterd zodat het gebied beter bestand is tegen droogte en verzuring.
De werken hielden in dat
exotische plantensoorten zoals bamboe, krentenboompje en Amerikaanse vogelkers werden verwijderd om inheemse soorten de beste kansen te geven.
boomstronken en divers restmateriaal werden verwijderd zodat het maaibeheer doeltreffender en efficiënter kan gebeuren.
Oude grachtjes werden hersteld/gefreesd en sluisjes werden geplaatst zodat het water kan afgelaten of opgelaten kan worden om de verzuring door stagnerend regenwater tegen te gaan.
het slib in de poel en eventueel ander restmateriaal werden verwijderd zodat de verdere verlanding tegen gegaan wordt en hij niet meer droog valt in de zomer.
De werken zijn halverwege december 2023 afgerond.
Dit initiatief kadert binnen een programma van het Departement Omgeving (DOMG) dat deel uitmaakt van de Blue Deal. De Blue Deal is een programma dat de Vlaamse Regering lanceerde in de strijd tegen waterschaarste en droogte. Het programma bevat meer dan 70 acties en 400 projecten. Met de Blue Deal slaat Vlaanderen de weg in van minder verharding, meer vernatting en maximaal circulair watergebruik. Meer info
Veel gestelde vragen
We zetten uiteraard in op onderhoud op lange termijn. De bamboe zal inderdaad deels terug uitschieten. Maar die kunnen we dan manueel blijven verwijderen met de vrijwilligers van Natuurpunt. Ook bewoners zijn steeds welkom om te helpen bij beheerwerken.
Een aantal slootjes zijn historisch gegroeid. Water zoekt zijn weg en vormt slootjes in het landschap. Andere slootjes zijn eerder aangelegd als een ontwatering van het gebied door voormalige eigenaars (onder andere voor landbouw).
In de zomer van 2021 was er een afvoerbuis verstopt, hierdoor kon het water niet weglopen. Naast de grote hoeveelheid regen tijdens die zomer is dit ook een verklaring voor de wateroverlast.
Natuurpunt stelt een verzuring vast in het gebied doordat het regenwater in het gebied blijft staan. Daarom gaan we ervoor zorgen dat we het water kunnen laten afvloeien indien nodig. Dat zal Natuurpunt niet vaak doen en in periodes met het minste impact, zoals in de winter. Tijdens de werken wordt één sluisje vervangen, de slootjes worden hersteld en de aanwezige oude buizen zullen verwijderd worden. Er worden 4 nieuwe buizen geplaatst die regelbaar zijn zodat we kunnen afvloeien indien nodig. De hoogte van het grondwater is vastgesteld door een landmeter. Fluctuaties in de grondwaterstand zomer-winter kunnen we hierdoor herleiden en beperken. Het is niet de bedoeling dat het grondwaterpeil gaat stijgen.
Deze zijn gemerkt voor hakhoutbeheer. Dit is een oude techniek waarbij de takken afgezaagd worden in het najaar zodat er in het voorjaar nieuwe takken gevormd worden, een andere benaming is het knotten van bomen. Enkel de elsen in de rand van het gebied worden zo beheerd. Bij jonge bomen gaat de groei zeer snel daardoor halen ze veel CO2 uit de lucht. Oudere bomen hebben een tragere groei en slaan dus minder CO2 op.
Stad Genk wil ook geen wildgroei van borden in de Stiemervallei. Echter een tijdelijk bord om mensen te informeren over de werken kan wel.
Er is bewust gekozen om enkel fiets- en wandelpaden aan te leggen in de rand van het gebied. Uit ervaring blijkt dat er weinig vandalisme en vervuiling komt van passanten. Van zodra een rustplaats wordt ingericht komt er vandalisme en zwerfvuil mee. Daarom zijn er aan het gebied Elsenhout geen uitkijkpunten of rustplaatsen zodat deze overlast niet uitgelokt wordt.
