Weet je nog niet helemaal wat natuurbeheer is? Lees het dan hier.
Wat is de stand van zaken op dit moment?
Het natuurbeheerplan "Bossen van Genk" en de bijhorende toegankelijkheidsregeling ligt momenteel ter nazicht bij het Agentschap voor Natuur en Bos. Daarop volgt de publieke consultatie. Zodra de startdatum hiervan bekend is, volgt meer info via deze pagina.
Tijdens de publieke consultatie kan het ontwerp-natuurplan met toegankelijkheidsregeling geraadpleegd worden op: https://www.natuurenbos.be/natuurbeheerplannen-in-publieke-consultatie
Het natuurbeheerplan (NBP) omvat de bossen die eigendom zijn van Stad Genk en een groene bestemming hebben. Dit betekent dat beboste bouwgronden bijvoorbeeld niet worden opgenomen. Niet alle bossen worden door stad Genk beheerd, Bokrijk bijvoorbeeld wordt beheerd door de provincie Limburg.
Op deze kaart zie je welke gebieden er in het nieuwe beheerplan zitten.
Om aan natuurbeheer te doen, heb je een natuurbeheerplan nodig. Een natuurbeheerplan brengt de kwaliteiten en mogelijkheden van een natuurgebied in kaart en geeft weer hoe we dit het best kunnen ontwikkelen en beschermen. Het plan wordt goedgekeurd door het Agentschap voor Natuur en Bos. Niet enkel bossen, maar ook heide, graslanden, beekvalleien, vijvers... kunnen voorkomen in een natuurbeheerplan.
Het doel van een NBP is een duidelijk kader scheppen van welke kwaliteiten en mogelijkheden een gebied heeft en hoe deze op een duurzame manier ontwikkeld en beschermd kunnen worden. Het plan bepaalt:
- Ecologische doelstellingen: Hoe we de natuur beschermen en versterken.
- Sociale doelstellingen: Hoe mensen van het gebied kunnen genieten.
- Economische doelstellingen: Hoe het gebied bijvoorbeeld kan bijdragen aan houtproductie.
Daarnaast geeft het NBP aan welke werkzaamheden nodig zijn om deze doelen te bereiken.
Om de zes jaar wordt het NBP grondig geëvalueerd. We kijken of:
- De doelen worden bereikt.
- De uitgevoerde werken effectief zijn.
- Het plan aangepast moet worden om nog beter te werken.
Een NBP bestaat uit vijf belangrijke onderdelen:
- Verkenning: een algemene beschrijving en een globaal kader voor de ecologische, de sociale en de economische functie.
- Inventaris: Wat is er nu in het gebied aanwezig? Denk aan vegetatie, reliëf, water, kleine landschapselementen en cultuurhistorische kenmerken.
- Beheerdoelstellingen: Voor elk deelgebied worden specifieke doelen vastgelegd, afhankelijk van de mogelijkheden en prioriteiten, zoals het versterken van biodiversiteit of het verbeteren van recreatiemogelijkheden.
- Beheermaatregelen: Welke acties en werkzaamheden zijn nodig om de doelen te behalen?
- Opvolging: een beschrijving van de wijze waarop de realisatie van de beheerdoelstellingen zal worden opgevolgd en geëvalueerd.
In het natuurbeheerplan wordt rekening gehouden met de behoeften van de natuur, de maatschappij en mogelijke economische waarde. Stad Genk vindt het belangrijk om de kwaliteit van onze bossen te verbeteren, zo kunnen we er nog jarenlang van genieten!
Daarom wordt er aandacht besteed aan gezonde bosranden, de omvorming van naaldbossen naar gemengde bossen, klimaatverandering, dood hout, ecologische verbindingen, de bestrijding van exoten, de bescherming van planten en dieren, het onderhoud van open plekken in het bos en, niet te vergeten, het waarborgen van de veiligheid en toegankelijkheid van de bossen.
Zo kunnen de inwoners van Genk er nog jarenlang van genieten!
Voor we beginnen is het goed om het verschil tussen een wandelpad en een wandelroute in je achterhoofd te houden. In het natuurbeheerplan gaat enkel over de paden.
De basisregel is dat voetgangers de bestaande paden in bossen mogen gebruiken.
- Onder voetgangers verstaan we: wandelaars, joggers, langlaufers, fietsers jonger dan 9 jaar en rolstoelgebruikers.
Voor alle andere recreanten moet de toegang tot bossen en natuurgebieden worden vastgelegd in de toegankelijkheidsregeling voor elk gebied. Als er (nog) geen toegankelijkheidsregeling is, zijn er dus enkel voetgangers toegelaten. In Genk is dat op de meeste plaatsen het geval.
- Ruiters hebben veel mogelijkheden in Kattevennen.
- Voor mountainbikers zijn er verspreid in Genk ook opties, die zijn te vinden op de website van Sport Vlaanderen.
- Er bestaan ook speelzones en vrij toegankelijke zones waarin er ook buiten de paden mag gespeeld worden. Lees er hier meer over.
Er werd voor de meeste deelgebieden een toegankelijkheidsregeling opgemaakt om recreatie op verschillende manieren niet alleen mogelijk te maken, maar ook goed op elkaar af te stemmen.
Onze Genkse bossen zijn waardevol!
- Uit onderzoek blijkt dat 47% van Genk biologisch gezien (zeer) waardevol is. Het grootste deel daarvan zijn onze bossen.
- In Genk staan een aantal bijzondere bomen. Zo zijn er bijvoorbeeld zeldzame jeneverbessen en eeuwenoude wintereiken te vinden. Zag jij het dalkruid op de Melberg al eens?
- Genk is niet voor niets de groenste centrumstad. 98,7% van de Genkenaren heeft binnen de 300m van zijn woning een groene ruimte ter beschikking. Al dat groen zo dicht bij huis is een bijzondere troef die ervoor zorgt dat mensen gelukkiger, actiever en gezonder zijn!
Er zijn ook heel wat uitdagingen...
- Genk ontsnapt niet aan (invasieve) exoten.
- Heel wat Genkse bossen zijn jammer genoeg nogal eentonige bossen die voornamelijk bestaan uit dennen met een ondergroei van ongewenste soorten. Dit soort bossen hebben een zeer beperkte ecologische meerwaarde en zijn kwetsbaarder voor de gevolgen van de klimaatverandering, er is dus werk aan de winkel!
- Op dit moment is 42% van onze bomen naaldhout, 32% inheems loofhout en 26% uitheems loofhout.
- Op veel plaatsen is de overgang van bos naar grasland, heide, weg, wijk of veld,… zeer abrupt. Een gezonde bosrand is van nature heel glooiend en geleidelijk.
- Veel natuurgebieden zijn versnipperd geraakt door wegen, bebouwing... Versnippering is een van de grootste problemen in de Vlaamse natuur.
